Ông Nguyễn Đức Thuận, công dân Na Uy gốc Việt, và Ông Trần Hiệp, công dân Úc gốc Việt, đến Campuchia ngày 15/9/2026. Sáng 18/9/2026, gia đìn...
Mười ngày sau, ngày 28/9/2026, Bộ Công an Việt Nam bất ngờ công bố một câu chuyện hoàn toàn khác: Ông Nguyễn Đức Thuận và Ông Trần Hiệp được nói là đã bị bắt lúc 21 giờ 50 ngày 18/9/2026 tại cửa khẩu Mỹ Quý Tây, khi từ Campuchia nhập cảnh trái phép vào Việt Nam. Cơ quan này khởi tố họ về tội “khủng bố”, đồng thời cáo buộc họ mang giấy tờ giả.
Như vậy, một câu hỏi rất khó tránh khỏi: nếu họ đã bị bắt tại biên giới Việt Nam ngay trong ngày 18/9, tại sao trước đó gia đình lại hoàn toàn không biết họ đang ở đâu? Điều gì đã xảy ra với hai người trong khoảng thời gian từ lúc mất liên lạc tại Campuchia đến khi xuất hiện trong hồ sơ của Bộ Công an Việt Nam?
Đây chính là chỗ cần nhìn lại những vụ việc trước đây.
Trương Duy Nhất từng mất tích tại Bangkok năm 2019 rồi xuất hiện trong sự giam giữ của Việt Nam. Đường Văn Thái mất tích tại Thái Lan năm 2023 rồi được phía Việt Nam công bố đã bị bắt tại Hà Tĩnh vì nhập cảnh trái phép. Những vụ việc này từng khiến các tổ chức nhân quyền quốc tế đặt vấn đề về đàn áp xuyên biên giới của Việt Nam.
Giờ đây, một kịch bản khác lại xuất hiện tại Campuchia: hai công dân phương Tây gốc Việt mất liên lạc ở nước ngoài, rồi vài ngày sau chính quyền Việt Nam công bố họ là những người phạm tội nghiêm trọng.
Với một chính quyền mà ngành công an giữ vai trò ngày càng lớn dưới thời Tô Lâm, người từng đứng đầu Bộ Công an trong nhiều năm, câu hỏi không chỉ là hai người có phạm tội hay không. Câu hỏi còn là: ai đã kiểm soát họ trước khi họ xuất hiện trong tay Việt Nam, họ đã được đưa từ đâu tới biên giới, và vì sao thông tin về việc bắt giữ chỉ được công bố sau nhiều ngày gia đình tìm kiếm?
Nếu những câu hỏi ấy không được giải đáp bằng bằng chứng độc lập, việc một người đang mất tích ở nước ngoài bỗng xuất hiện trong hồ sơ của Bộ Công an Việt Nam với những cáo buộc đặc biệt nghiêm trọng rất dễ tạo ra cảm giác “gắp lửa bỏ tay người”: biến một vụ mất tích cần được điều tra thành một vụ án an ninh mà chính người mất tích phải mang lấy toàn bộ cáo buộc.
Đó là lý do vụ Nguyễn Đức Thuận và Trần Hiệp cần được làm sáng tỏ, không chỉ bởi gia đình hai người, mà bởi Na Uy, Australia, Campuchia và các cơ chế nhân quyền quốc tế.
Jos
No comments